Info

Titel: Joachim Kniepstof
Tekeningen: 343 in zwart/wit
Pagina’s: 122
Afmetingen: 34 x 24 x 5 cm
Gewicht: 3,2 kilogram
Oplage: 111 genummerde exemplaren
Boekbinding: Flatbook (selfcover) in hoes
Auteur: Frapor (Frank Porcelijn)
Uitgever: Frapor, Amsterdam
Drukker: Pantheon, Velsen-Noord
Jaar van publicatie: 2019
Verkoopprijs: € 150

Verkrijgbaar bij:

Boekhandel Jimmink, Amsterdam

Boekhandel Premsela, Amsterdam

Boekhandel Van Rossum, Amsterdam

Museumshop Stedelijk Museum, Amsterdam

Eerste Bergensche Boekhandel, Bergen NH

 

Digitaal inkijkexemplaar: klik hier

 

 

Iets over Joachim Kniepstof en het boek

Joachim Kniepstof is geboren in 1967. In dat jaar zat ik op de Rijksacademie in Amsterdam en kreeg de opdracht voor het maken van een zeefdruk-affiche met slogan. Ik bedacht een vrolijke figuur met een breedgerande bolhoed zittend op de schelp van een reusachtige wijngaardslak. Daaronder schreef ik LEES DE AVONTUREN VAN JOACHIM KNIEPSTOF! Hoe het verder moest met deze kersverse held en welke avonturen hij zou beleven: ik had geen idee. Maar wel stond al vast dat ik mijn held de vrijheid zou geven om voortdurend van uiterlijk te veranderen. Daarna heeft Joachim Kniepstof 50 jaar geslapen, totdat ik hem een paar jaar geleden weer tot leven wekte in een experimenteel stripverhaal.

Stripconventies
Naast museumbezoek en het lezen van kunstboeken ben ik ook altijd stripboeken blijven bestuderen. In mijn schooltijd waren dit Kuifje, Lucky Luke, Asterix, en Guust Flater, later op de academie vooral Amerikaanse underground-comics. Ik bekeek de strips vooral vanuit kunstzinnig oogpunt. De exacte, strakke lijnvoering van Hergé in de Kuifje-reeks bewonderde ik evenzeer als de losse virtuositeit waarmee Franquin zijn Guust Flaters tekende. En in de tekeningen van Uderzo viel me op hoe knap Asterix en Obelix lopend in een landschap waren weergegeven: twee figuren prominent op de voorgrond met daarachter een uitgestrekt, ruimtelijk landschap dat doet denken aan de landschapstekeningen van Pieter Breughel de Oude. Maar ondanks mijn waardering voor hun genialiteit voelde ik ook een zekere onvrede. Ik stoorde me aan de onveranderlijkheid van het uiterlijk van hun striphelden: eigenlijk hebben ze allemaal een uniform. Zo draagt Donald Duck al bijna een eeuw hetzelfde matrozenpakje. En alleen bij hoge uitzondering – namelijk als dit verhaaltechnisch onvermijdelijk is – verruilt Kuifje zijn plusfour en trui voor een ander kledingstuk. Laat staan dat ze, zonder noodzaak voor het narratief, hun baard laten staan, hun haar blonderen, of op een andere manier uit hun ‘flatcharacter’ stappen.

Een antiheld
In JOACHIM KNIEPSTOF speel ik met de conventies van het genre. Mijn protagonist is een eenzelvige antiheld die niets wil en niets nastreeft. Hij heeft geen boezemvriend of trouwe viervoeter. Een uitgesproken persoonlijkheid of opvallende karaktereigenschappen heeft hij evenmin en nooit wordt duidelijk wat hem drijft. Integendeel, hij lijkt doelloos rond te zwerven in een droomwereld waarin hij verschijnt en verdwijnt. Niet alleen zijn omgeving verandert voortdurend, maar ook hijzelf. Zo teken ik hem soms realistisch en dan weer cartoonesk. Hij blijft herkenbaar aan zijn hoed.

Een tekenavontuur
Ik beschouwde het maken van het boek als een avontuur waarvan ik het verloop niet kon – en wilde – voorspellen. Daarom werkte ik zonder script. Alleen techniek en layout lagen vast: grofkorrelig papier en grafietpotlood (gradatie 8B), strak omlijnde kaders en een afwisseling van uitgewerkte tekeningen en beelden die in contour blijven. Ook had ik vooraf besloten dat het een tekstloos verhaal zou worden.
Tijdens het werken aan het boek verdrongen de beelden zich in mijn hoofd. Het leek alsof ze niet uit mijn fantasie, maar uit een verborgen werkelijkheid voortkwamen waar ze altijd al bestonden. Vandaar dat er allerlei archetypen, symbolen en voorstellingen in voorkomen die ook in mijn andere werk te zien zijn: eieren, slangen, olifantvissen, de vogel Feniks, de Toren van Babel, ladders, vulkanen, luchtballonnen. Ook het gegeven van de Shoah sloop de tekeningen binnen. Er is een onderlinge samenhang, maar die is niet of nauwelijks in woorden te vatten, als in dromen, hallucinaties en nachtmerries…

Raadselachtige beeldsequenties
Nu het boek af is zijn de beeldsequenties ook voor mij nog vaak even raadselachtig als toen ik ze tekende. Natuurlijk, ik ben de bedenker, maar het is een denken dat plaatsvindt vlak onder het bewustzijnsniveau. Zo ben ik trouw gebleven aan het kompas waarop ik blind heb gevaren vanaf het moment dat ik rond mijn veertiende serieus begon met tekenen.

Om het filmpje te zien dat is gemaakt n.a.v. episode 6 uit het boek: klik hier

Er is een ander kort filmpje dat toont hoe deze bladzijden zijn getekend 

TERUG